نه تنها در اينجا در همه جا و به هر مناسبت على ( ع ) در باره آنها سفارش مىدهد ، توصيه مىكند ، فرياد مىزند . 2 - نهج البلاغه همه جا در مسير آزادى انسانها از زنجير اسارت هوى و هوسهاى سركشى كه او را به ذلت و بدبختى مىكشاند ، از زنجير اسارت ستمگران خود كامه ، و طبقات مرفه پر توقع ، از زنجير اسارت جهل و بيخبرى ، گام برمىدارد ، و از هر فرصتى براى اين هدف استفاده مىكند ، و هشدار مىدهد كه هر جا نعمتهاى فراوانى رويهم انباشته است حقوق از دست رفته‌اى در كنار آن به چشم مىخورد . هشدار مىدهد كه در باز گرداندن روح آزادى و مساوات و عدالت كمترين انعطافى نشان نخواهد داد ، بلكه اصولا مقام والاى حكومت را در درجه اول براى همين پذيرفته است « 1 » ، و آن كس كه گمان مىبرد على ( ع ) روى اين موضوع معامله‌اى خواهد كرد سخت در اشتباه است و على ( ع ) را نشناخته است « 2 » 3 - جذبه‌هاى عرفانى نهج البلاغه چنان است كه ارواح تشنه را با زلال خود آن چنان سيراب و مست مىكند كه نشئهء شراب طهورش از تمام ذرات وجود آدمى آشكار مىگردد . هنگامى كه سخن از شناسائى خدا و جاذبه صفات جمال و جلال او است گفتارش چنان اوج مىگيرد كه خواننده احساس مىكند بر بال و پر فرشتگان سوار شده به دور دست‌ترين نقاطى كه انديشه انسانى از آن فراتر نتواند رفت پرواز مىكند « 3 » و هنگامى كه براى بيدار كردن ارواح خفته و بىدرد تازيانه سخن را بدست مىگيرد و از مرگ و پايان زندگى و سرنوشت اقوام پيشين بحث مىكند ، آن چنان تكان دهنده است كه تمام روح انسان را به لرزه درمىآورد ، لرزه‌اى دردناك و در عين

--> ( 1 ) - خطبه شقشقيه ( 2 ) - نامه به عثمان بن حنيف ( 3 ) - خطبه اول و خطبه اشباح و خطبه‌هاى فراوان ديگر